Kỷ niệm 60 năm Sputnik 1: Quá khứ huy hoàng của người Nga

Thứ tư - 04/10/2017 00:27
Đúng ngày này cách đây 60 năm - ngày 4 tháng 10 năm 1957, Liên bang Xô Viết phóng thành công vệ tinh Sputnik 1 vào không gian, mở màn cho cuộc chạy đua chinh phục vũ trụ của thế giới và mở ra bầu trời mới cho nhân loại khám phá.
Kỷ niệm 60 năm Sputnik 1: Quá khứ huy hoàng của người Nga

K? ni?m 60 n?m Sputnik 1: Quá kh? huy hoàng c?a ng??i Nga - 1

Tên l?a ??y R-7 r?i m?t ??t, mang theo v? tinh nhân t?o ??u tiên c?a loài ng??i va?o không gian.

Vào lúc 22 gi? 28 phút 34 giây ngày 4/10/1957 (gi? Moscow), 20 ??ng c? b?c cháy ??y m?nh tên l?a R-7 - mang theo v? tinh Sputnik 1 vào không gian và nhanh chóng bi?n m?t trong màn ?êm t?i t?m theo h??ng ?ông b?c. 314,5 giây sau khi tách kh?i tên l?a, v? tinh b?t ??u phát tín hi?u "Bíp! Bíp" có th? nghe ???c t? các tr?m theo dõi trên Trái ??t.

Sputnik 1 mang theo khát v?ng chinh ph?c v? tr? c?a nhân loa?i ?ã ????c pho?ng thành công...

Ng??i m? ???ng cho k? nguyên chinh ph?c v? tr?

B?o tàng t? nhân c?a T?p ?oàn tên l?a và v? tr? qu?c doanh Nga RSC Energia là n?i l?u gi? nh?ng "báu v?t" trong công cu?c chinh ph?c v? tr? c?a Liên Xô. M?t vài mô hình cho chuy?n bay ??u tiên c?a Sputnik 1 v?n ?ang ???c l?u gi? t?i ?ây. Nh?ng mô hình này s? h?u m?t hình d?ng vô cùng ??c bi?t khi?n b?t c? ai khi nhìn vào c?ng có th? liên t??ng ngay ??n Sputnik 1. ?ó là qu? c?u kim lo?i nh? v?i tr?ng l??ng ch? h?n 80kg; b? m?t ???c ?ánh bóng và g?n nhi?u ?ng ten.

K? ni?m 60 n?m Sputnik 1: Quá kh? huy hoàng c?a ng??i Nga - 2

M?t k? s? c?a Liên Xô ?ang ch?nh s?a chi ti?t cu?i cùng cu?a Sputkik 1 vào mùa thu n?m 1957, tr??c khi ??a nó lên v? tr?. 

Phi hành gia Alexander Kaléry - Tr??ng phòng Ki?m soát Chuy?n bay c?a RSC Energia, h?i t??ng l?i: dù ???c thi?t k? ??n gi?n nh?ng v? tinh ??u tiên c?a th? gi?i ho?t ??ng vô cùng hi?u qu?.

"Nó ???c l?y ý t??ng t? l?n phóng thành công ??u tiên tên l?a R7. M?c ?ích thi?t k? c?a Sputnik 1 là càng ??n gi?n càng t?t, không c?n các thi?t b? khoa h?c c?u kì. Nó ch? bao g?m m?t nhi?t k?, pin, m?t h? th?ng ?i?u hòa nhi?t ?? và mô-?un. ?i?u này giúp Liên Xô có th? chi?n th?ng M? trong cu?c ch?y ?ua tr? thành qu?c gia ??u tiên phóng v? tinh ra kh?i Trái ??t”.

Ông Igor Komarov, T?ng giám ??c C? quan Hàng không v? tr? liên bang Nga Roscosmos, cho r?ng: "?i?u này th?c s? quan tr?ng ??i v?i t?t c? ng??i dân Xô Vi?t. Vì ?ây là m?t b??c ??t phá quan tr?ng, là minh ch?ng cho s? ti?n b? công ngh?, s? thành công c?a các ch??ng trình ???c th?c hi?n b?i k? s? tr??ng Sergey Korolev và các nhà khoa h?c hàng ??u c?a Liên bang Xô Vi?t. H? cùng nhau t?o ra m?t ngành m?i m? trên th? gi?i: ngành công nghi?p v? tr?”.

K? ni?m 60 n?m Sputnik 1: Quá kh? huy hoàng c?a ng??i Nga - 3

Ky? s? tr???ng cu?a d?? a?n Sergei Korolev và dàn phóng tên l?a R-7 c?i ti?n ?ê? ??a Sputnik vào qu? ??o.

S? ki?n ch?n ??ng th? gi?i 60 n?m tr??c

Roger-Maurice Bonnet, c?u Giám ??c Khoa h?c c?a C? quan V? tr? châu Âu ESA, nh? l?i: “?ây là m?t s? ki?n l?n, là kh?i ??u cho cu?c chinh ph?c không gian c?a Liên Xô mà không ai có th? ng? t?i. Ngày ?y chúng tôi c? ngh? M? m?i là ng??i ??u tiên phát ??ng cu?c ch?y ?ua này. ?i?u này ?ã t?o ra m?t cu?c kh?ng ho?ng l?n ? Washington vì h? không ng? Liên Xô có kh? n?ng làm ???c ?i?u kì di?u nh? v?y”.

John Krige, nhà nghiên c?u khoa h?c và công ngh? thu?c H?c vi?n công ngh? Georgia, M?, lí gi?i: "M?i ng??i th??ng hi?u sai t?m quan tr?ng c?a Sputnik khi cho r?ng, ?ây ch? là m?t v? tinh bình th??ng. Th?c t? v?n ?? ? ?ây là tên l?a ?ã giúp ??a Sputnik vào v? tr?. ?ây là m?t tên l?a ??n ??o xuyên l?c ??a mà Liên Xô ?ã phát tri?n và nó ?ã ho?t ??ng thành công ngay vào l?n th? nghi?m ??u tiên. ?ó c?ng là l?n ??u tiên trong l?ch s? M? c?m th?y s? hãi tr??c s?c m?nh c?a Liên bang Xô Vi?t”.

Vào th?i ?i?m ?ó, khi cu?c ch?y ?ua v? tr? ?ang di?n ra, k? s? tr??ng và ng??i qu?n lý không gian c?a Liên Xô, Sergei Korolev, ?ã nhanh chóng kh?i ??ng m?t cu?c ch?y ?ua m?i. Ch?a ??y m?t tháng sau khi Sputnik 1 ra m?t, Sputnik 2 ???c phóng lên cùng v?i chú chó Laika va?o nga?y 3/11/1957. Laika ?ã tr? thành sinh v?t s?ng ??u tiên lên v? tr?, m?c dù nó ?ã b? thiêu cháy trong chuy?n ?i l?ch s? c?a mình.

K? ni?m 60 n?m Sputnik 1: Quá kh? huy hoàng c?a ng??i Nga - 4

Hi?nh a?nh mô pho?ng hoa?t ?ô?ng cu?a Sputnik 1 ngoa?i không gian.

Quá kh? huy hoàng và ??y tham v?ng

Chia s? v?i hãng tin Euronews, nhà du hành v? tr? Alexei Leonov, ng??i ??u tiên ?i b? ngoài không gian, ?ã k? l?i nh?ng k? ni?m c?a mình: "Sergei Pavlovich Korolev ?ã thi?t l?p m?t tàu v? tr? có ng??i lái v?i tên l?a Vostok, phiên b?n m?i c?a tên l?a ??y phóng Sputnik. H? ?ã ban hành m?t quy t?c v? vi?c tuy?n d?ng phi hành ?oàn cho tàu v? tr? t? nh?ng ng??i làm vi?c nh? phi công máy bay ph?n l?c. N?m 1959, chúng tôi ?ã ? trong nhóm th? nghi?m ??u tiên".

Theo phi hành gia Alexander Kalery, k? ho?ch c?a Liên Xô ?ã ???c tri?n khai vào cu?i nh?ng n?m 1950 khi chính ph? ban hành ch??ng trình th?m dò không gian cho t??ng lai. Trong k? ho?ch này, h? ?? c?p ??n các tr?m t? ??ng bay lên M?t Tr?ng, các chuy?n bay t?i sao H?a và sao Kim, chuy?n bay c?a con ng??i t?i v? tr?, “h? nói v? nh?ng ng??i ?àn ông b??c lên sao H?a, sao Kim, M?t Tr?ng, và xây d?ng các tr?m v? tr? ? ?ó”.

K? ni?m 60 n?m Sputnik 1: Quá kh? huy hoàng c?a ng??i Nga - 5

Ch?a ??y m?t tháng sau khi Sputnik 1 ra m?t, Sputnik 2 ???c phóng lên cùng v?i chú chó Laika.

Vi?c Liên Xô ??t chân lên v? tr? tr??c ?ã khi?n n??c M? h?t ho?ng vì nh?n th?c r?ng mình ?ang “thua kém v? công ngh? tên l?a”.

V? tinh Sputnik 1 phát tín hi?u liên t?c trong vòng ba tu?n. Ba tháng sau ?ó, nó ti?p t?c th?c hi?n các vòng quay quanh Trái ??t.

T?ng c?ng, Sputnik 1 ?ã quay 1.440 vòng quanh trái ??t, m?i vòng ch?a ??y 100 phút.

Ngày 4/1/1958, v? tinh Sputnik 1 tr? v? Trái ??t và b?c cháy khi ma sát v?i b?u khí quy?n, k?t thúc s? m?nh v? ??i ??u tiên trong l?ch s? hàng không v? tr? Liên Xô nói riêng và th? gi?i nói chung.

 

Sau khi tr?i qua hàng lo?t v? phóng th?t b?i, v? tinh ??u tiên c?a M?, Explorer 1, cu?i cùng c?ng ???c phóng vào ngày 31/01/1958.

Tính ??n th?i ?i?m ?ó, Liên Xô ?ã ??t ???c chi?n th?ng l?n v? m?t ý th?c h?, khi h? ??a chú chó Laika vào qu? ??o không gian trên tàu Sputnik 2.

Trong kho?ng cu?i nh?ng n?m 1950 ??n ??u nh?ng n?m 1960, các ch??ng trình không gian c?a Liên Xô liên ti?p ??t ???c m?t lo?t các danh hi?n ??u tiên, nh?: Ng??i ?àn ông ??u tiên bay vào không gian; Ng??i ph? n? ??u tiên bay vào không gian; Ba ng??i ?àn ông ??u tiên bay vào không gian; Cu?c ?i b? ??u tiên trong không gian, Tàu v? tr? ??u tiên ??n g?n M?t Tr?ng; Tàu v? tr? ??u tiên bay vào qu? ??o M?t Tr?ng; tàu v? tr? ??u tiên ??n g?n Sao Kim; và cu?c h? cánh m?m ??u tiên trên sao H?a.

Tuy nhiên, "cuô?c ch?i" ?a? thay ?ô?i cu?c diê?n khi M? có b??c nh?y v?t kh?ng l? vào cu?i nh?ng n?m 1960, v?i ch??ng trình Apollo mà ??nh cao là cu?c ?? b? l?ch s? xu?ng M?t Tr?ng vào ngày 20/7/1969.

V?ng hào quang ?ã t?t?

Liên bang Xô Vi?t ?ã b?t ??u k? nguyên v? tr? t? 6 thâ?p ki? tr???c v?i v? phóng Sputnik 1, và m? ???ng cho loài ng??i ti?n vào v? tr? sau khi ??a nhà du hành v? tr? Yuri Gagarin vào qu? ??o g?n Trái ??t ngày 12/4/1961.

Tuy nhiên, qu?c gia m?t th?i t?ng ?i tiên phong trong l?nh v?c thám hi?m v? tr?, hi?n ?ang ch?t v?t tìm cách khôi ph?c v? th? c?a mình sau m?t th?i gian dài b? ch?y máu ch?t xám và c?t gi?m ngân sách.

Sau khi Liên Xô tan rã, n??c Nga h?u Xô Vi?t ?ã không th? phóng m?t thi?t b? v? tr? nào ??n các hành tinh trong h? M?t Tr?i, k? c? M?t Tr?ng. Trong khi các tàu th?m dò c?a n??c M? ?ã du hành t?i nh?ng vùng xa nh?t c?a h? M?t Tr?i. Th?m chí, c? nh?ng qu?c gia m?i tham gia vào l?nh v?c v? tr? nh? ?n ??, Trung Qu?c và Nh?t B?n c?ng ?ã g?i các con tàu không ng??i lái t?i M?t Tr?ng và nh?ng n?i xa h?n.

Báo cáo c?a t? ch?c H?p tác và phát tri?n kinh t? OECD vào cu?i n?m ngoái ?ã cho th?y, ngân sách giành cho cu?c ?ua khám phá v? tr? c?a Nga vào n?m 2013 ch? kho?ng 5,3 t? USD, ít h?n r?t nhi?u l?n so v?i M? và th?m chí là “ng??i ??n sau” Trung Qu?c.

K? ni?m 60 n?m Sputnik 1: Quá kh? huy hoàng c?a ng??i Nga - 6

Ngân sa?ch gia?nh cho ch??ng tri?nh vu? tru? cu?a Nga va?o n?m 2013 chi? khoa?ng h?n 5 ty? USD, trong khi con sô? na?y ?? My? va? Trung Quô?c lâ?n l???t la? 39 va? 6 ty?.

Th? gi?i ?ã bùng n? m?t cu?c ch?y ?ua m?i trong công cu?c chi?m l?nh không gian v? tr?. Không ch? các g??ng m?t m?i nh? ?n ??, Trung Qu?c va? gâ?n ?ây nhâ?t la? Australia, mà còn có s? góp m?t c?a các t?p ?oàn l?n nh? Space X c?a t? phú Elon Musk hay Blue Origin c?a ông ch? Amazon Jeff Bezos.

Ng??i Nga ngày nay bi?t gì v? l?ch s? c?a Sputnik?

Phóng viên hãng tin Euronews ?ã ph?ng v?n khách tham quan ? Vi?n b?o tàng du hành v? tr? t?i Moscow thì nh?n ???c nh?ng câu tr? l?i nh? sau:

-“?i?u duy nh?t cháu bi?t là Liên bang Xô Vi?t ?ã phóng Sputnik vào v? tr? vào n?m 1957 thôi”, m?t c?u thi?u niên nói.

-"Ng??i Nga ?ã n? l?c r?t nhi?u ?? ??t ???c k? tích này. Và ?ây là ?i?u r?t quan tr?ng ??i v?i l?ch s? th? gi?i", m?t du khách chia s?.

- “Tôi ?ã ???c h?c nó ? tr??ng. Bây gi? tôi mang nh?ng ??a con c?a tôi ??n ?ây ?? chúng hi?u thêm v? l?ch s? hào hùng c?a ng??i Nga. ?ó là ni?m t? hào khi chúng tôi là ng??i ??u tiên khám phá v? tr?", m?t ông b? hào h?ng chia s?.

K? ni?m 60 n?m Sputnik 1: Quá kh? huy hoàng c?a ng??i Nga - 7

Mô hình Sputnik ? Viê?n b?o tàng du hành v? tr? t?i Moscow.

Di s?n ?ó t?n t?i cho ??n ngày hôm nay. T?t c? các phi hành gia ??u s? d?ng sân bay v? tr? Baikonur ?ê? lên tr?m v? tr? quô?c tê? ISS nh? Sputnik 1 ?ã dùng. C? quan Hàng không v? tr? liên bang Nga Roscosmos c?ng ?ã có nhi?u d? án m?i v??i t? ca?ch la? ?ô?i ta?c. Trong sô? ?ó có d? án h?p tác v?i NASA xây tr?m v? tr? quanh M?t Tr?ng trong kho?ng th?i gian t? n?m 2024-2026, hay d? án Tr?m liên hành tinh Nga - Châu Âu ExoMars nh?m thám hi?m hành tinh ??.

"Tôi tin r?ng, là ng??i ??u tiên trong l?nh v?c này gi? không còn quan tr?ng n?a. ?i?u quan tr?ng là nh?ng gì chúng tôi ?ang h?p tác h???ng ??n. ?ó là nh?ng khám phá mang tính ??t phá vô cùng quan tr?ng. ExoMars là m?t trong s? ?ó. Ngoài ra, chúng tôi c?ng ?ang tích c?c chu?n b? ?? xây d?ng tr?m v? tr? trên M?t Tr?ng trong n?m 2020 ?? có th? hi?u rõ h?n v? môi tr??ng ? ?ây, th?m chí có th? ti?n g?n h?n v?i m?c tiêu xây d?ng nhà ? trên M?t Tr?ng" - ông Komarov, Giám ??c Roscosmos cho bi?t thêm.

Nh?ng d? án h??ng t?i M?t Tr?ng, Sao H?a nh? v?y ???c kì v?ng se? ?em l?i kì tích nh? nh?ng gì Sputnik, d? án ??y tham v?ng và thành công vang d?i cho t?i t?n 60 n?m sau, ?ã t?o ra.


Ng?c H??ng (Euronews)

Nguồn tin: TẠP CHÍ KHÁM PHÁ

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn